Hava Filtresi Temizleme ve Değiştirilmesi

Motorun aldığı her litre yakıt için binlerce litre havaya ihtiyacı var. O havanın içindeki toz, polen, yol tozu ve böcek kalıntıları silindire girmesin diye araya konan tek engel ise avuç içi büyüklüğünde bir kağıt kutu: hava filtresi. Ucuz, kolay ulaşılabilir ve değişimi çoğu araçta beş dakika süren bu parça, ihmal edildiğinde yakıt tüketiminden gaz tepkisine kadar pek çok şeyi sessizce bozar. Aşağıda, kafanızdaki muhtemel soruların üzerinden tek tek geçiyoruz.

Ne Zaman Değişir, Nasıl Anlaşılır?

En sık sorulan soru bu ve tek bir rakamla cevaplanamıyor, çünkü filtrenin ömrünü kilometre değil, soluduğu havanın kirliliği belirliyor.

Kilometre mi, süre mi, koşul mu?

Üretici kılavuzlarının çoğu 15.000–30.000 km arasında bir aralık verir. Bu rakam asfalt yolda, normal şehir içi kullanımda geçerlidir. Şu koşullarda aralığı yarıya indirmek mantıklı:

• Stabilize, toprak veya şantiye yolunda düzenli kullanım
• Yoğun trafikte kısa mesafeli, dur-kalk şehir sürüşü
• İnşaat, tarım veya sanayi bölgesinde park ediliyorsa
• Bahar aylarında polen yoğunluğunun yüksek olduğu bölgeler

Süre tarafında ise yılda bir kontrol iyi bir alışkanlık. Az kullanılan araçlarda filtre kilometreden değil, nemden ve kağıdın zamanla gevşemesinden yorulur. Motor yağı değişim periyodunuzu takip ediyorsanız, hava filtresini de aynı takvime bağlamak işi kolaylaştırır: her yağ değişiminde filtreye bakın, ikinci veya üçüncü yağ değişiminde değiştirin.

Tıkalı filtre hangi belirtileri verir?

Modern benzinli motorlarda hava akış sensörü ve ECU tıkanmayı kısmen telafi ettiği için belirtiler yavaş gelir. Yine de şunlar tipiktir:

• Gaza basınca tepkinin geç ve tembel gelmesi, özellikle rampa çıkışında
• Yakıt tüketiminde açıklanamayan artış
• Rölantide hafif titreşim veya devir dalgalanması
• Egzozdan siyaha çalan duman (özellikle dizellerde)
• Motor bölmesinden gelen emme sesinin belirginleşmesi

Bu belirtilerin bir kısmı yakıt filtresi tıkanmasıyla veya bujilerle de karışabilir. Bu yüzden önce en ucuz ve en kolay kontrol edilen parçadan, yani hava filtresinden başlamak akıllıca.

Gözle nasıl kontrol edilir?

Filtreyi kutusundan çıkarın, kirli yüzeyi güneşe veya güçlü bir ışığa doğru tutun. Pilelerin arasından ışık zayıf da olsa sızıyorsa filtre iş görmeye devam eder. Işık hiç geçmiyor, kağıdın rengi griden koyu kahveye dönmüş, pilelerin dibinde kum ve yaprak parçaları birikmişse hava filtresi değişimi zamanı gelmiştir. Kağıdın yağlı, ıslak veya kırışmış olması da tek başına değişim sebebidir; bu durumda emme sisteminde yağ kaçağı olup olmadığını da araştırmak gerekir.

Temizlik ve Montaj: Pratik Uygulama

Kağıt filtre temizlenebilir mi?

Kısmen. Standart kağıt filtreleri hafif kirlendiğinde, kirli yüzeyin ters yönünden düşük basınçlı hava tutarak veya sadece filtreyi sert bir zemine hafifçe vurarak yüzeydeki gevşek tozdan arındırabilirsiniz. Bunu yaparken üç kural var:

1. Basınçlı havayı asla yakın mesafeden ve yüksek basınçla tutmayın; kağıt gözenekleri yırtılır ve filtre görevini tamamen kaybeder.
2. Suyla, deterjanla veya benzinle yıkamayın. Kağıt filtre ıslandığında lifleri gevşer, kuruduğunda da eski süzme kabiliyetine dönmez.
3. Temizlik ömrü uzatmaz, sadece erteler. İki temizlikten sonra mutlaka yenisini takın.

Yıkanabilir sünger veya yağlı bez tipi performans filtreleri farklı bir kategori. Bunlar üreticinin verdiği özel temizleyici ve yağla bakım ister; yağı fazla kaçarsa hava akış sensörünü kirletip arıza lambası yakabilir.

Adım adım değişim

Çoğu araçta motor kapağının üzerindeki dikdörtgen plastik kutu filtre kutusudur. İşlem sırası:

1. Motor soğukken kaputu açın, kutunun klipslerini veya yıldız vidalarını sökün.
2. Üst kapağı kaldırırken emme hortumunu zorlamayın; gerekirse kelepçeyi gevşetin.
3. Eski filtreyi çıkarın ve hangi yönde durduğunu not edin. Lastik conta genellikle üst tarafa bakar.
4. Kutunun içindeki yaprak, toz ve böcek kalıntılarını nemli bezle silin; içeriye basınçlı hava tutup pislikleri emme kanalına kaçırmayın.
5. Yeni filtreyi contası tam oturacak şekilde yerleştirin, kenarlarda boşluk kalmadığından emin olun.
6. Kapağı kapatın, klipsleri sırayla ve eşit sıkın. Sızdıran bir kapak, filtreyi baypas eden filtresiz hava demektir.

Kabin filtresiyle karıştırmayın

Servis faturalarında en sık yaşanan karışıklık bu. Hava filtresi motora giden havayı süzer; kabin (polen) filtresi ise klima kanalından içeri gelen havayı temizler ve genelde torpido gözünün arkasında durur. İkisinin ömrü ve fiyatı farklıdır. Klimadan koku geliyor, üfleme zayıflıyorsa sorun kabin filtresindedir, motorun gaz tepkisiyle ilgisi yoktur.

Kısa Karşılaştırma